Z przyjemnością informujemy, że Nasze Przedszkole przystąpiło do realizacji Projektu nr KIK34, w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy pod tytułem:

„Zapobieganie nadwadze i otyłości oraz chorobom przewlekłym poprzez edukację społeczeństwa w zakresie żywienia i aktywności fizycznej”.

Projekt jest realizowany przez Instytut Żywności i Żywienia w Warszawie, instytucją współfinansującą jest Ministerstwo Zdrowia, partnerami akcji są: Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie, Polskie Towarzystwo Dietetyki oraz Centrum Zdrowia Dziecka. Honorowy patronat nad projektem objął Minister Edukacji Narodowej.

 

 


O PROGRAMIE

„SZKOŁA I PRZEDSZKOLE PRZYJAZNE ŻYWIENIU I AKTYWNOŚCI FIZYCZNEJ”

 

Problem nadwagi i otyłości

Polska pod względem nasilenia otyłości u dzieci i młodzieży znalazła się w przełomowym momencie, istnieje bowiem szansa na zatrzymanie tej światowej epidemii i uniknięcia drogi, jaką przeszły inne kraje, w których – jak wynika z danych Światowej Organizacji Zdrowia – odsetek dzieci otyłych dochodzi do 20%. W Polsce tempo narastania odsetka takich dzieci ma istotny statystycznie trend wzrastający. Dodatkowo, liczba dzieci wykazujących stan przedotyłościowy, czyli nadwagę, już dorównuje innym krajom.

Cel

Celem programu jest wdrażanie zasad prawidłowego żywienia i aktywności fizycznej u dzieci i młodzieży poprzez kształtowanie prozdrowotnych postaw i, w konsekwencji, zapobieganie rozwojowi nadwagi i otyłości oraz innym chorobom przewlekłym.

Adresaci programu

Program jest adresowany do przedszkoli i szkół, by zmotywować je do podjęcia na własnym terenie działań zapobiegających rozwojowi nadwagi i otyłości wśród dzieci i młodzieży. Jest to podstawa do rozwoju środowiska niezbędnego do promowania zasad prawidłowego żywienia i aktywności fizycznej oraz nadzoru nad stanem odżywienia wśród dzieci i młodzieży w wieku przedszkolnym i szkolnym.

Założenia

Program zakłada poddanie przedszkoli i szkół procesowi certyfikacji, który jest odzwierciedleniem ich działalności na rzecz przeciwdziałania nadwadze i otyłości. Idea programu zakłada, że w przedszkolu/szkole społeczność (pracownicy, uczniowie i rodzice) podejmuje wspólne działania dla poprawy i utrzymania swojego zdrowia i samopoczucia przez zmianę zachowań żywieniowych i podniesienie aktywności fizycznej. Szkoła, w której uczeń przebywa przez wiele godzin, nie może pozostać obojętna wobec wymogów rozwojowych i zdrowotnych dzieci lub młodzieży.

W szkole, gdzie naturalnym procesem jest nauczanie i kształtowanie postaw, istnieje szereg możliwości wdrażania zasad prawidłowego stylu życia, m.in. poprzez: programy edukacyjne, organizację wspólnych śniadań, zwiększanie odsetka uczniów korzystających z obiadów, zmianę na prozdrowotne asortymentu produktów spożywczych dostępnych na jej terenie, a także wprowadzanie różnych codziennych form aktywności fizycznej wśród uczniów.

Najbardziej skuteczne programy edukacyjne z zakresu prawidłowego żywienia i aktywności fizycznej bazują na środowisku szkolnym, będącym centrum działań, obejmującym także rodziny czy też lokalną społeczność. Podjęte w szkole działania wpływają na przyszłe zdrowie i ukształtowanie prozdrowotnych nawyków całych generacji.

Nowatorskie założenia

Nowatorskim podejściem w realizacji zadania jest zaproponowanie rozwiązań systemowych polegających na:

  • zmotywowaniu szkół i przedszkoli, poprzez zaproponowaną pomoc w trakcie realizacji programu, do uzyskania certyfikatu Szkoły / Przedszkola Przyjaznej Żywieniu i Aktywności Fizycznej,
  • całościowym wdrażaniu programu (udział całego środowiska szkolnego, rodziców, społeczności lokalnej i władz samorządowych),
  • stałym przygotowywaniu przez IŻŻ i AWF materiałów pomocniczych dla nauczycieli, dyrektorów szkół, organizatorów żywienia i rodziców,
  • monitorowaniu wdrażania programu w celu ewentualnej korekty w trakcie jego realizacji.

Wdrażanie programu

W najbliższych 5 latach program będzie realizowany w 100 placówkach w każdym województwie (25 przedszkoli, 25 szkół podstawowych, 25 gimnazjów i 25 szkół ponadgimnazjalnych), a w następnych latach obejmie kolejne placówki.

Program ten jest dobrowolną inicjatywą, stwarza system spontanicznej możliwości przyłączania przedszkola/szkoły do programu, co jest dla nich nobilitacją i realną korzyścią (otrzymują np. specjalne materiały edukacyjne dla placówki, nauczycieli i rodziców z zakresu żywienia i aktywności fizycznej, m.in. plakaty).

Przedszkole/szkoła, które pomyślnie wdrożą program zgodnie z opracowanymi kryteriami, otrzymają certyfikat Szkoły / Przedszkola Przyjaznej Żywieniu i Aktywności Fizycznej.

Certyfikat

Przedszkole/szkoła ubiegające się o certyfikat mają za zadanie tworzenie na swoim terenie środowiska sprzyjającego realizacji założeń programu zwalczania nadwagi i otyłości, promującego prawidłowe żywienie i aktywność fizyczną. Kryteria certyfikacji są zróżnicowane dla poszczególnych rodzajów szkół oraz przedszkoli:

– Kryteria dla przedszkoli

– Kryteria dla szkół podstawowych

– Kryteria dla gimnazjów

– Kryteria dla szkół ponadgimnazjalnych

 

Przewidywane efekty programu

Najważniejsze punkty końcowe osiągnięte po okresie realizacji programu to:

  • zwiększenie poziomu wiedzy o roli żywienia i aktywności fizycznej wśród uczniów, ich rodziców i personelu pracującego z uczniami na terenie szkół i przedszkoli – zaproponowano szereg mierzalnych wskaźników tej oceny,
  • poprawa sposobu żywienia i poziomu aktywności fizycznej wśród uczniów,
  • uwidoczniony, choć być może odroczony w czasie, trend spadkowy lub przynajmniej zahamowanie wzrostu nasilenia otyłości i nadwagi wśród dzieci i młodzieży.

 

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY W WIEKU SZKOLNYM*

1.    Jedz codziennie różne produkty z każdej grupy uwzględnionej w piramidzie.

2.    Bądź codziennie aktywny fizycznie – ruch korzystnie wpływa na sprawność i prawidłową sylwetkę.

3.    Źródłem energii w twojej diecie powinny być głównie produkty znajdujące się w podstawie (na dole) piramidy.

4.    Spożywaj codziennie przynajmniej 3–4 porcje mleka lub produktów mlecznych, takich jak jogurty, kefiry, maślanka, sery.

5.    Jedz codziennie 2 porcje produktów z grupy – mięso, ryby, jaja. Uwzględniaj też nasiona roślin strączkowych.

6.    Każdy posiłek powinien zawierać warzywa lub owoce.

7.    Ograniczaj spożycie tłuszczów, w szczególności zwierzęcych.

8.    Ograniczaj spożycie cukru, słodyczy, słodkich napojów.

9.    Ograniczaj spożycie słonych produktów, odstaw solniczkę.

10.  Pij codziennie odpowiednią ilość wody. 

* wg Instytutu Żywności i Żywienia, 2009

 

 Zasada 1. zdrowego żywienia dla dzieci i młodzieży w wieku szkolnym zwraca uwagę na urozmaicenie diety w produkty z różnych grup. Każda grupa produktów spożywczych jest źródłem innych, cennych dla zdrowia składników odżywczych. Na przykład produkty mleczne dostarczają wapń i białko, ale nie zawierają witaminy C, którą mają m.in. owoce i warzywa. Dlatego też należy wybierać i spożywać najbardziej wartościowe artykuły spożywcze z różnych grup żywności.

Zasada 2. przypomina o potrzebie codziennej aktywności fizycznej (zaleca się co najmniej 60 minut dziennie), dlatego u podstawy piramidy znajduje się aktywność fizyczna. Codzienny ruch korzystnie wpływa na kondycję fizyczną i sprawność umysłową oraz prawidłową sylwetkę.

Zasada 3. dotyczy spożywania produktów zbożowych. Prawidłowo zaplanowany codzienny jadłospis powinien zawierać co najmniej 5 porcji produktów zbożowych, które są przede wszystkim głównym źródłem energii dla organizmu, zawierają wiele składników mineralnych i witamin, są także bogate w błonnik regulujący pracę jelit. Z grupy tej należy wybierać artykuły z tzw. grubego przemiału, są bowiem bogatsze w składniki odżywcze, zawierają więcej witamin, szczególnie witamin z grupy B (tiamina, ryboflawina, niacyna, kwas foliowy), składników mineralnych (magnez, cynk), oraz błonnika. Oprócz pieczywa pełnoziarnistego (ciemnego – razowego, typu graham), poleca się także ryż pełnoziarnisty niełuskany (brązowy), kaszę gryczaną i jęczmienną oraz razowy makaron.

Zasada 4. dotyczy grupy: mleko i przetwory mleczne, najważniejszego źródła wapnia w diecie, który jest niezbędny do budowy zdrowych kości i zębów. W żadnym produkcie spożywczym nie ma tak dużo, jak w mleku i jego przetworach, dobrze przyswajalnego wapnia. Mleko zawiera również witaminy (A, D, B2)i jest źródłem najwyższej jakości białka. Uczniowie zatem powinni albo wypijać 3–4 szklanki mleka dziennie albo część mleka zastępować przetworami mlecznymi (jogurty, kefiry, maślanka lub serami twarogowymi, podpuszczkowymi żółtymi).

Zasada 5. dotyczy grupy: mięso, ryby, jaja i nasiona roślin strączkowych, orzechy. Mięso, ryby, jaja i ich przetwory są w diecie źródłem pełnowartościowego białka, żelaza, cynku i witamin z grupy B. Ponieważ nasiona roślin strączkowych i orzechy są również źródłem wartościowego białka i wielu cennych składników mineralnych i witamin, włączone są do grupy produktów mięsnych. Z produktów mięsnych należy wybierać gatunki o małej zawartości tłuszczu (drób, wołowina, cielęcina). Ryby morskie (jak makrela, śledź i sardynka), warto spożywać ze względu na zawartość w nich korzystnych dla zdrowia wielonienasyconych kwasów tłuszczowych z grupy n-3 i witaminy D.

Zasada 6. warzywa i owoce powinny być spożywane kilka razy dziennie w ramach głównych posiłków i pojadania (co najmniej 5 porcji dziennie). W diecie powinno się uwzględniać różnorodne warzywa (m.in. zielone: np. sałata, brokuł, szpinak, czy warzywa pomarańczowe: np. marchew, pomidor, dynia). Dietę należy też wzbogacać w owoce, zarówno świeże, jak i mrożone lub suszone oraz w mniejszej ilości w soki. Warzywa i owoce dostarczają składników mineralnych, witamin i flawonoidów. Są głównym źródłem witamin antyoksydacyjnych (C, E, karotenów), które mają działanie przeciwmiażdżycowe i przeciwnowotworowe. Ponadto są źródłem błonnika regulującego czynności przewodu pokarmowego. Warto jednak wiedzieć, że owoce i soki owocowe oprócz wartościowych witamin i błonnika, dostarczają dużych ilości cukrów prostych, których spożycie powinno być jednak ograniczane. Dlatego też należy spożywać więcej warzyw niż owoców, a wśród soków wybierać raczej warzywne lub owocowo-warzywne.

Zasada 7. dotyczy tłuszczów. Większość tłuszczów w diecie powinna pochodzić z ryb, orzechów i tłuszczów roślinnych (np. olej rzepakowy, sojowy, słonecznikowy, oliwa z oliwek). Tłuszcze powinny stanowić jedynie dodatek do potraw. Do smażenia poleca się stosowanie oliwy z oliwek lub oleju rzepakowego bogatego w zdrowe jednonienasycone kwasy tłuszczowe. Należy również ograniczyć produkty zawierające dużo cholesterolu (głównie podroby) i izomery trans nienasyconych kwasów tłuszczowych (wyroby ciastkarskie, cukiernicze, margaryny twarde, dania typu fast food).

Dzieci i młodzież mogą zmniejszyć spożycie tłuszczów, ograniczając spożycie produktów typu fast food (frytki, hamburgery, cheesburgery, pizza) oraz chipsów, ponieważ mają bardzo dużą zawartość tłuszczów (33–48%).

Zasada 8: należy ograniczać słodycze ze względu na to, że cukier nie dostarcza żadnych witamin i składników mineralnych, a jego nadmiar prowadzi do odkładania się tkanki tłuszczowej.

Zasada 9 zaleca ograniczanie spożycia soli kuchennej, czyli chlorku sodowego (NaCl) do 5 gramów dziennie (ilość ta obejmuje łącznie sól z produktów rynkowych i z dosalania potraw). W przybliżeniu odpowiada to płaskiej łyżeczce do herbaty. Sól w potrawach należy zastępować aromatycznymi ziołami, jak majeranek, bazylia, oregano, czosnek, tymianek itp. Ograniczać należy również spożywanie słonych przekąsek (chipsy, słone paluszki itp.). Duże ilości soli znajdują się także w gotowych daniach w puszkach, zupach i sosach w proszku.

Zasada 10 zwraca uwagę na ogromną rolę odpowiedniej podaży płynów. Dzieci i młodzież powinny pić codziennie co najmniej 6 szklanek wody. W przypadku dni o intensywniejszym wysiłku fizycznym (zajęcia WF czy inne zajęcia sportowe) podaż płynów powinna być znacznie większa. Zaleca się picie wody, herbatek owocowych niesłodzonych, soków warzywnych i owocowo-warzywnych i soków owocowych, ale w mniejszej ilości ze względu na zawartość cukrów.

 

 

BROSZURA DLA RODZICÓW:

„ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA I AKTYWNOŚCI FIZYCZNEJ DZIECI I MŁODZIEŻY W WIEKU SZKOLNYM”

http://www.zachowajrownowage.pl/app/webroot/uploaded/Zadanie%202/Broszura_dla_rodzicow.pdf

 

źródło: http://www.zachowajrownowage.pl/

Facebook